Plac Dam w Amsterdamie to serce historycznego centrum miasta. Znajdziesz tu Pałac Królewski, gotycki kościół Nieuwe Kerk, Narodowy Pomnik i dom towarowy De Bijenkorf. Poniżej opisuję, jak dojść na plac, co na nim stoi, co warto zobaczyć w środku i od czego zacząć planowanie.
Gdzie leży Plac Dam i jak tam dojść?
Plac Dam leży w historycznym centrum Amsterdamu, około 750 metrów na południe od Centraal Station. Ma kształt zbliżony do prostokąta. Mierzy około 200 metrów z zachodu na wschód i około 100 metrów z północy na południe. Łączy ulice Rokin i Damrak.
Najbliższa stacja metra to Rokin. Od strony dworca dojście pieszo nie zajmuje dużo czasu, a z placu wychodzą ulice Nieuwendijk, Kalverstraat i Damstraat. Dzięki temu plac łatwo włączyć w spacer po centrum.
Plac należy do najczęściej odwiedzanych miejsc w mieście, więc dobrze zajrzeć też do przeglądu atrakcji Amsterdamu. Jeśli z placu ruszysz w stronę północno-wschodniego narożnika, dojdziesz niedaleko do De Wallen. Przed wizytą w tej części miasta przeczytaj osobny przewodnik po dzielnicy czerwonych latarni.
Przed wizytą warto zaplanować zwiedzanie z wyprzedzeniem, a wygodnym sposobem na poznanie wnętrz jest bilet z audioprzewodnikiem. (link partnerski)
Co stoi na Placu Dam?
Na placu skupia się kilka wyraźnych budynków. Każdy z nich zajmuje inną część placu, więc łatwo je odnaleźć.
| Obiekt | Położenie | Co to jest |
|---|---|---|
| Pałac Królewski | zachodnia strona placu | dawny ratusz, obecnie pałac królewski, styl neoklasyczny |
| Nieuwe Kerk | obok pałacu | gotycki kościół z XV wieku |
| Madame Tussauds Amsterdam | obok Nieuwe Kerk | muzeum figur woskowych |
| Narodowy Pomnik | przeciwległa strona placu | biały kamienny słup z 1956 roku |
| NH Grand Hotel Krasnapolsky | przy placu | hotel |
| De Bijenkorf | przy placu | dom towarowy, działa tu od 1914 roku |
Pałac i kościół są najważniejsze dla zwiedzających. Pomnik dominuje nad przeciwległą stroną placu i widać go z daleka. Hotel i dom towarowy to ciekawy punkt na mapie, ale nie wymagają osobnego czasu.
Jak wyglądał Pałac Królewski w Amsterdamie?
Pałac powstał jako nowy ratusz miasta. Budowę rozpoczęto w 1648 roku, a zakończono w 1665 roku. Projektantem był Jacob van Campen. Budynek postawiono na 13 659 drewnianych palach.
Pałac stał się siedzibą monarchii dopiero w 1808 roku, gdy urządził się w nim Ludwik Bonaparte. Część sal publicznych zamieniono wtedy w muzeum narodowe. Na pałac przeniesiono też zbiory, w tym obraz Rembrandta „Nocna straż”. Od 1936 roku budynek należy do Królestwa Niderlandów.
Pałac przeszedł renowację od 2005 roku do czerwca 2009 roku, a od 14 czerwca 2009 roku znów przyjmuje zwiedzających. Publiczne piętra działają jako muzeum i są otwarte większość dni w roku. Przed wizytą godziny otwarcia i cenę biletu sprawdź na oficjalnej stronie Pałacu Królewskiego. Na tyłach budynku stoi 6-metrowa figura Atlasa dźwigającego glob.
Czy Nieuwe Kerk w Amsterdamie jest warta wizyty?
Nieuwe Kerk, czyli Nowy Kościół, to gotycka świątynia z XV wieku. Pierwotnie była katolicka. Od 1578 roku należy do kościoła reformowanego. Po pożarze w 1645 roku odbudowano ją w stylu gotyckim, a w latach 1892 do 1914 dodano neogotyckie detale.
Dziś kościół nie służy do nabożeństw. Odbywają się tu wystawy oraz koncerty organowe. Przy wejściu działa kawiarnia i sklep z pamiątkami. Monarchowie Niderlandów byli tu intronizowani, w tym królowa Beatrix w 1980 roku i król Willem-Alexander w 2013 roku. Pochowano tu admirała Michiela de Ruytera oraz poetę Joosta van den Vondela.
Aktualne godziny wejścia sprawdź na oficjalnej stronie Nieuwe Kerk. Jeśli interesują cię inne kościoły z tej części miasta, zobacz Oude Kerk oraz Westerkerk.
Co upamiętnia Narodowy Pomnik na placu?
Narodowy Pomnik to biały kamienny słup. Zaprojektował go J.J.P. Oud, a ustawiono go w 1956 roku. Upamiętnia ofiary II wojny światowej.
Wcześniej na placu stał inny pomnik. W 1856 roku odsłonięto pomnik wojenny o nazwie De Eendracht, czyli Jedność. Na kamiennej kolumnie stała żeńska postać. Mieszkańcy nazwali go „Naatje z Dam”. Usunięto go w 1914 roku.
Corocznie 4 maja Holendrzy obchodzą Narodowy Dzień Pamięci, czyli Nationale Dodenherdenking. Z tej okazji pomnik staje się miejscem uroczystości. Jeśli trafisz na plac w tym dniu, możesz zobaczyć, jak ludzie zbierają się wokół niego.
Jak wyglądała historia Placu Dam?
Nazwa placu pochodzi od tamy na rzece Amstel. Od tej tamy wzięło swoją nazwę całe miasto. Tama powstała około 1270 roku i połączyła osady po obu stronach rzeki. W dokumencie z 1275 roku wspomniano o osadzie „przy tamie w Amstel”.
Plac wyrósł z dwóch dawnych placów. Pierwszym była sama tama, zwana Middeldam, gdzie znajdował się duży targ rybny. Drugim był sąsiedni plac Plaetse na zachodzie. Obok stała waga miejska, którą Ludwik Bonaparte kazał rozebrać w 1808 roku, bo przeszkadzała mu w widoku z pałacu.
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| około 1270 | powstanie tamy na Amstel |
| 1275 | pierwsza wzmianka o osadzie przy tamie |
| 1808 | rozbiórka wagi miejskiej |
| 1837 | budowa giełdy Beurs van Zocher |
| 1914 | otwarcie De Bijenkorf w miejscu dawnej giełdy |
Część dawnego portu, Damrak, zasypano w XIX wieku. Od tego czasu plac otacza ląd ze wszystkich stron.
Co wydarzyło się na Placu Dam w 1945 i 1980 roku?
Podczas II wojny światowej Niderlandy były okupowane przez Niemcy. 7 maja 1945 roku, dwa dni po kapitulacji Niemiec, tysiące ludzi czekało na plac na przybycie wojsk kanadyjskich. Z balkonu klubu Grote Club, na rogu Kalverstraat i Paleisstraat, niemieccy marynarze ustawili karabin maszynowy i zaczęli strzelać w tłum. Strzelanina zakończyła się, gdy członek ruchu oporu wszedł na wieżę pałacu i zaczął ostrzeliwać balkon. Zginęło wówczas co najmniej 22 osoby, a około 120 zostało ciężko rannych. Badania z 2013 roku sugerują, że ofiar mogło być więcej.
30 kwietnia 1980 roku plac był głównym miejscem największych powojennych zamieszek w Niderlandach. Dziś to miejsce pamięci o obu wydarzeniach. Tablice i pomnik przypominają o najtrudniejszych chwilach miasta.
Jak zaplanować czas na Placu Dam?
Plac to strefa turystyczna. Wiele osób przychodzi tu w tym samym czasie, więc w szczycie jest tłoczno. Najwygodniej zaplanować wizytę tak, aby najpierw obejrzeć pałac lub kościół, a potem przejść się po okolicy.
Przez plac przejeżdża kilka linii tramwajowych, które mają tu przystanki. W XIX wieku plac był najważniejszym węzłem tramwajowym miasta, a potem ta rola przeszła na Centraal Station. Aktualne linie tramwajowe sprawdź na oficjalnej stronie komunikacji Amsterdamu.
Samo obejrzenie placu i pomnika zajmuje niewiele czasu. Pałac i Nieuwe Kerk wymagają osobnej, dłuższej wizyty. Jeśli chcesz zobaczyć oba, zaplanuj je w różnych porach dnia.
Od czego zacząć planowanie wizyty na placu?
Najpierw sprawdź godziny otwarcia pałacu i kościoła. To one najczęściej ograniczają plan. Zanim wyjedziesz, zerknij na oficjalne strony obu obiektów.
Potem ustal, czy chcesz wejść do środka. Pałac wymaga biletu, a Nieuwe Kerk ma osobne godziny wejścia. Jeśli wolisz tylko spacer, wystarczy sam plac, pomnik i okolica.
Na koniec wybierz dojście. Najbliższe metro to Rokin, a od Centraal Station to kilka minut pieszo. Jeśli wybierasz się w kilka miejsc w centrum, połącz plac z innymi punktami z przewodnika po atrakcjach Amsterdamu.
Najkrótsze odpowiedzi
Czy Pałac Królewski w Amsterdamie jest otwarty dla zwiedzających?
Publiczne piętra pałacu są otwarte większość dni w roku. Godziny zmieniają się, więc sprawdź je przed wyjściem.
Jak najłatwiej dojechać na Plac Dam?
Najbliższa stacja metra to Rokin. Z Centraal Station plac jest w odległości około 750 metrów na południe.
Kto został pochowany w Nieuwe Kerk?
Pochowano tam admirała Michiela de Ruytera oraz poetę Joosta van den Vondela. Kościół jest też miejscem pochówku holenderskich bohaterów marynarki.
Co upamiętnia Narodowy Pomnik?
Pomnik upamiętnia ofiary II wojny światowej. Zaprojektował go J.J.P. Oud, a odsłonięto go w 1956 roku.
Czy przez Plac Dam jeżdżą tramwaje?
Tak, kilka linii tramwajowych przejeżdża przez plac i ma tu przystanki.
Co stoi obok Nieuwe Kerk?
Obok kościoła stoi Madame Tussauds Amsterdam, muzeum figur woskowych.
