Volendam, Marken i Edam to trzy miejscowości, które najlepiej zwiedzić jako jedną wycieczkę z Amsterdamu. Volendam to wioska rybacka z portem i strojami ludowymi, Marken to półwysep na Markermeer z drewnianymi domami, a Edam słynie z sera i starego centrum. Poniżej opisujemy dojazd, co zobaczyć w każdym miejscu i od czego zacząć planowanie.
Jak dojechać z Amsterdamu do Volendamu?
Volendam leży około 20 kilometrów na północ od Amsterdamu, w prowincji Holandia Północna. Z Amsterdamu jedzie tam autobus, a aktualnego przewoźnika i rozkład znajdziesz na stronie przewoźnika obsługującego tę linię. Volendam jest miasteczkiem turystycznym w gminie Edam-Volendam, a sąsiedni Edam leży około 20 kilometrów na północny wschód od Amsterdamu. Oba miejsca można więc połączyć w jeden dzień bez długich przesiadek. Trasa jest krótka, więc na miejscu zostaje sporo czasu na spacer. Jeśli planujesz kilka kierunków w regionie, zajrzyj też do przeglądu atrakcji Holandii, w którym zebrano miejsca poza stolicą. Przy wyborze pory wyjazdu pamiętaj, że w Volendamie najwięcej życia jest przy porcie, gdzie cumują łodzie rybackie.
Przed wyjazdem warto sprawdzić, czy w planie zmieści się wycieczka łodzią do Markenu, która łączy oba miasteczka nad IJsselmeer. (link partnerski)
Co zobaczyć w Volendamie: port i stare centrum?
Volendam w Holandii słynie z portu, który od dawna jest sercem wioski rybackiej. Najstarsza część centrum nazywana bywa „labiryntem” ze względu na wąskie uliczki i nieregularny plan. Wszystko leży blisko siebie, więc najlepiej zwiedzać pieszo. Najbardziej znanym zabytkiem jest drewniany kościół Stolphoevekerk z 1658 roku, który jest zabytkiem narodowym, ale zwykle nie jest otwarty dla zwiedzających. Visafslag z 1934 roku to drewniany budynek, w którym rybacy sprzedawali ryby przez dużą część XX wieku. Dziś jest zabytkiem i punktem orientacyjnym. Volendams Museum przy Zeestraat 41 pokazuje życie z końca XIX i początku XX wieku, z obrazami malarzy, strojami i dawnymi wnętrzami domów. Aktualne godziny otwarcia muzeum sprawdzisz na jego oficjalnej stronie internetowej. Informacja turystyczna VVV mieści się przy Zeestraat 37. Kościół św. Vincentiusza otwarto w 1860 roku, po protestach katolików, którzy przez wieki chodzili na msze do Edam. W weekendy jest otwarty dla zwiedzających.
Stroje ludowe w Volendamie: czego się spodziewać?
Strój z Volendamu ma wysoki, spiczasty czepiec i należy do najbardziej rozpoznawalnych strojów ludowych w Holandii. Jego nazwa to Volendammer klederdracht, a wizerunek kobiety w tym stroju często pojawia się na pocztówkach i plakatach. Na co dzień nosi go dziś tylko kilka osób, ale spotkasz go przy świętach i wydarzeniach, takich jak doroczny festiwal Volendammer Kermis. Turyści chętnie robią sobie zdjęcia w oryginalnym stroju. W porcie działa kilka zakładów fotograficznych, które oferują takie zdjęcia. Nie jest to strój w pełni autentyczny w codziennym użyciu, ale to dobra pamiątka. Zdjęcie w stroju najlepiej zaplanować na początek zwiedzania, zanim tłum przy porcie się zagęści.
Marken: wioska na półwyspie w Markermeer
Marken leży w gminie Waterland w prowincji Holandia Północna. Zajmuje półwysep na jeziorze Markermeer, a z lądem łączy go grobla, więc dojazd drogą jest możliwy. Powierzchnia wioski wynosi około 2,67 kilometra kwadratowego, a jej teren leży pół metra poniżej poziomu morza. Charakterystyczne drewniane domy to główna atrakcja Marken w Holandii, a wioska od czasu do czasu pojawiała się w filmach. W 1983 roku otwarto Marker Museum, poświęcone historii wyspy. Czy w danym sezonie z Volendamu do Marken kursuje łódź, sprawdzisz na stronie przewoźnika obsługującego tę przeprawę. Jeśli łódź nie kursuje, dojazd z Volendamu odbywa się drogą. Wioska przyciągała w XIX i XX wieku etnografów, którzy traktowali ją jak relikt dawnej kultury. Belgijski malarz Xavier Mellery przebywał tu i tworzył kameralne prace. Jeśli w tym regionie interesują cię wiatraki, zajrzyj na Zaanse Schans, które leży pod Amsterdamem.

Dlaczego Marken było wyspą?
Do 1164 roku teren Marken był połączony z lądem. W tym roku powódź św. Juliany otoczyła wodą okoliczne ziemie i zamieniła je w wyspę. Kolejne powodzie w XII i XIII wieku sprawiły, że Morze Północne wdzierało się coraz dalej w głąb lądu, a jezioro Flevo zamieniło się w Zuiderzee. Około 1232 roku wyspę kupili fryzyjscy premonstratensi. Zbudowali pierwszą tamę, osuszyli teren i zamienili torf w pastwiska. Założyli też Monnickendam po przeciwnej stronie, jako targ dla swoich produktów mlecznych. W 1345 roku zostali wypędzeni w ramach wojen fryzyjsko-holenderskich. Do 1957 roku Marken było wyspą na dawnym Zuiderzee, a w 1991 roku weszło w skład gminy Waterland.
Edam: ser i targ serów
Edam to miasto w prowincji Holandia Północna i część regionu Zaanstreek-Waterland. Jego nazwa jest znana na świecie dzięki serowi Edam, który wziął swoją nazwę od miasta. Edam w Holandii tworzy razem z Volendamem gminę Edam-Volendam, ale miasta dziś w dużej mierze już ze sobą sąsiadują. W XVI wieku ser był głównym źródłem dochodów miasta. 16 kwietnia 1526 roku cesarz Karol V dał miastu prawo do cotygodniowego targu. Oryginalny targ serów wycofano w latach dwudziestych XX wieku. W 1989 roku wrócił jako atrakcja dla turystów. Odbywa się w sezonie letnim, a w jego pokazie biorą udział ludzie w strojach ludowych, z muzyką i zabawami. Aktualne dni i godziny targu serów sprawdzisz na oficjalnej stronie miasta Edam lub w miejscowej informacji turystycznej. Inne miasto z tradycją serową opisujemy w tekście o Alkmaarze.

Co zobaczyć w Edam?
Edam powstało wokół tamy na rzece E lub IJe, a jego nazwa wywodzi się od IJedam. Prawa miejskie miasto otrzymało w 1357 roku. Stare centrum, w obrębie dawnych murów miejskich, jest chronione przez państwo. Wielki kościół św. Mikołaja powstawał od początku XV wieku i jest jednym z największych trzynawowych kościołów w Europie. Dwa pożary po uderzeniach pioruna, w 1602 i 1699 roku, zniszczyły wieżę, więc przy odbudowie w 1701 roku jej wysokość zmniejszono. Ratusz z 1737 roku ma styl Ludwika XIV i nadal służy do ślubów. Muzeum Edam mieści się w najstarszym ceglanym domu miasta, zbudowanym około 1530 roku. Zachował oryginalny układ wnętrz i pływającą piwnicę. Wieża Carillon ma dzwony z 1566 roku, które odlał Pieter van den Ghein. Na wieży gra krótka melodia, a 5 grudnia zabrzmią tu typowe pieśni świętego Mikołaja. Jeśli wolisz wieś bez dróg, spróbuj Giethoorn, gdzie po wodzie porusza się łodzią, a nie samochodem.
Muzyka, artyści i festiwal: co wyróżnia Volendam?
Muzyka z Volendamu nazywa się palingsound, czyli dosłownie „dźwięk węgorza”. Nazwa nawiązuje do wioski rybackiej. W latach 60. XX wieku popularna była grupa The Cats, a w latach 70. jej miejsce zajęło BZN. W 1995 roku BZN zaśpiewało duet z dziesięcioletnim Janem Smitem, który szybko stał się znany. Pod koniec XIX i na początku XX wieku do Volendamu przyjeżdżali malarze. Hotel Spaander dawał im nocleg i pracownie. Dziś w hotelu znajduje się kolekcja ponad 1300 dzieł powstałych w Volendamie. Obrazy inspirowane wioską wiszą w muzeach takich jak Rijksmuseum, Van Gogh Museum czy Tate Britain. Volendammer Kermis to doroczny festiwal obchodzony od XVIII wieku. Trwa cztery dni i obejmuje karuzele, koncerty na żywo i holenderskie jedzenie.
Od czego zacząć planowanie wyjazdu?
Najpierw zdecyduj, czy chcesz zobaczyć wszystkie trzy miejscowości, czy tylko Volendam i Edam. Marken wymaga osobnego sprawdzenia dojazdu, bo grobla łączy Marken z lądem, a połączenie łodzią zależy od sezonu. Następnie ustal dzień na targ serów w Edam, ponieważ działa tylko w sezonie letnim. Zerknij na godziny otwarcia muzeów w Volendamie i Edam na ich oficjalnych stronach. Zaplanuj dojazd z Amsterdamu autobusem, a przy wyborze godziny uwzględnij rozkład oficjalnego przewoźnika. Przy zdjęciach w stroju pamiętaj, że ludowe stroje są popularne, więc najlepiej zacząć od portu, gdzie są zakłady fotograficzne. Dzięki temu nie stracisz czasu na szukanie ich w tłumie.
Link partnerski Volendam: noclegi. Sprawdź ceny noclegów
Link partnerski Amsterdam: loty. Sprawdź loty
Najkrótsze odpowiedzi
Czy z Volendamu da się dojechać do Marken?
Marken leży na półwyspie połączonym z lądem groblą, więc dojazd drogą jest możliwy. Czy w danym sezonie kursuje łódź, sprawdź u przewoźnika.
Czy Edam i Volendam to jedno miasto?
Nie, to dwa odrębne miejsca w jednej gminie Edam-Volendam. Dziś w dużej mierze sąsiadują ze sobą.
Co warto zobaczyć w Volendamie poza portem?
Drewniany kościół Stolphoevekerk z 1658 roku i budynek Visafslag z 1934 roku, gdzie kiedyś sprzedawano ryby.
Czy strój z Volendamu nosi się na co dzień?
Na co dzień nosi go dziś bardzo niewiele osób. Spotkasz go głównie przy świętach i festiwalach, a turyści chętnie robią sobie w nim zdjęcia.
Czym wyróżnia się ser Edam?
Ser wziął nazwę od miasta Edam, które w XVI wieku było ważnym ośrodkiem handlu serem. Dziś targ serów jest pokazem dla turystów odbywającym się latem.
Jaka wioska leży na półwyspie Markermeer?
Marken, które do 1957 roku było wyspą na dawnym Zuiderzee. Znane jest z drewnianych domów.
