Przejdź do treści
  1. Start
  2. Holandia: wycieczki
  3. Leiden

Leiden: co zobaczyć w mieście Rembrandta

Redakcja Poznaj Amsterdam, , 6 min czytania

Leiden
Fot. Steven Lek, CC BY-SA 4.0

Leiden to miasto uniwersyteckie w prowincji Holandia Południowa, około 40 kilometrów od Amsterdamu. Znajdziesz tu zachowane centrum z XVI i XVII wieku, kanały, najstarszy ogród botaniczny w kraju oraz miejsca związane z Rembrandtem. Poniżej: co zobaczyć, jak dojechać i jak połączyć wizytę z Keukenhofem.

Dlaczego warto pojechać do Leiden?

Leiden leży około 40 kilometrów od Amsterdamu i około 20 kilometrów od Hagi. Miasto jest mniejsze od stolicy, a studenci nadają mu młody, międzynarodowy charakter. Uniwersytet działa tu od 1575 roku i jest najstarszym uniwersytetem w Holandii. Miasto ma też przydomek Sleutelstad, czyli Miasto Kluczy, a jego hasło to „Miasto Odkryć”.

Rembrandt urodził się w Leiden i tu się kształcił. W mieście działali też malarze Lucas van Leyden, Jan van Goyen i Jan Steen. W mieście działa Stedelijk Museum De Lakenhal, czyli miejskie muzeum sztuk pięknych. Obok sztuki Leiden jest znane z nauki: wynalazku słoika Leyden, prac nad helem czy prawa załamania światła Snelliusa.

Leiden dobrze łączy się z resztą kraju. Więcej miejsc poza stolicą opisano w tekście o atrakcjach Holandii. Jeśli masz jeden dzień na samo Leiden, plan może obejmować centrum, Hortus Botanicus i spacer nad kanałami.

Przed wizytą warto sprawdzić, jak dojechać, a dobrym pomysłem jest bilet do ogrodu botanicznego w Lejdzie. (link partnerski)

Jak dojechać do Leiden z Amsterdamu?

Najprostszy dojazd to pociąg. Leiden ma własny dworzec kolejowy, a Centrum Medyczne Uniwersytetu leży tuż za nim, więc z dworca do centrum jest blisko. Miasto leży też na trasie między Amsterdamem a Hagą, więc pociąg dobrze sprawdza się, gdy łączysz kilka miast.

Sposób Odległość z Amsterdamu Dla kogo
Pociąg około 40 km większość osób, dworzec w pobliżu centrum
Samochód około 40 km osoby, które chcą zatrzymać się po drodze

Rozkład i czas przejazdu sprawdź na stronie przewoźnika kolejowego, który obsługuje trasę z Amsterdamu do Leiden. Z lotniska Schiphol do Leiden jeździ transport publiczny, a aktualne połączenia znajdziesz na stronie lotniska. W samym mieście najwygodniej przemieszczać się pieszo, bo najważniejsze atrakcje leżą blisko siebie.

Jak zwiedzać centrum Leiden?

Najlepszym sposobem na poznanie Leiden jest spacer wzdłuż kanałów. Oude Rijn, czyli Stary Ren, wpływa do miasta od wschodu, a jego dwie odnogi łączą się w centrum. Przez miasto przechodzi też wiele mniejszych kanałów z drzewami na nabrzeżach. Dziś rzeka nie służy już żegludze, a jej wody zasilają miejskie kanały.

Najspokojniejszy jest obszar między Oude Rijn a Nieuwe Rijn. Tam łatwo spacerować bez tłumów. Na Koornbrug, moście nad Nieuwe Rijn, stoi budowla z 1642 roku. Most służył kiedyś do handlu zbożem, a w 1834 roku został zadaszony.

Po drugiej stronie centrum kanały ponownie się łączą, przy Galgewater. Stoi tam młyn, dawna brama miejska, mały park i drewniany most nad wodą. To jedno z najładniejszych miejsc w Leiden.

Na zachodnim skraju miasta ciągną się wzdłuż dawnego Singel ogrody Hortus Botanicus i inne parki. Park Leidse Hout, z małym parkiem jeleni, leży przy północno-zachodniej granicy z Oegstgeest.

Podobne kanały z tarasami i bardzo zwartą zabudową ma Utrecht, więc warto porównać oba miasta, jeśli planujesz kilka przystanków w Holandii.

Jakie zabytki i kościoły zobaczyć w centrum?

Centrum zachowało się w dobrym stanie. Jest to drugie pod względem wielkości XVII-wieczne śródmieście w Holandii, po Amsterdamie. Sto budynków w centrum zdobią duże murale z wierszami, część projektu, który trwa od 1992 roku.

  • Stadhuis (ratusz) przy Stadhuisplein: renesansowa fasada od strony Breestraat pochodzi z 1597 roku. Po tej stronie stoi też dawne krzesło ogłoszeń, z którego miejska rada czytała ważne decyzje.
  • Pieterskerk: gotycki kościół św. Piotra z XVI wieku, z grobami Boerhaave'a i malarza Jana Steena.
  • Hooglandse Kerk: kościół św. Pankracego, zaczęty w XIV wieku i budowany przez długi czas.
  • Marekerk: kościół z XVII wieku o nietypowym, okrągłym kształcie, zaprojektowany przez Arenta van 's Gravesande'a.
  • De Waag: budynek z XVII wieku, w którym ważono i handlowano towarami.

Przy Pieterskerk przypomina się Johna Robinsona, przywódcę pielgrzymów, którzy wyjechali stąd do Ameryki. Jego dom leży w pobliskiej Pieterskerkchoorsteeg, a na budynku jest tablica.

Jeśli interesuje cię polityka, w Gemeenlandshuis van Rijnland przy Breestraat 59 działał pierwszy w Holandii organ zarządzający wodami. Budynek jest otwarty dla zwiedzających w Dniu Zabytków.

Co zobaczyć na uniwersytecie i w mieście studentów?

Uniwersytet w Leiden został założony w 1575 roku. Według tradycji mieszkańcy wybrali uniwersytet zamiast zwolnienia z podatków, po obronie miasta przed Hiszpanami w 1574 roku. Budynki uczelni rozproszone są po całym centrum, a uczelnia jest miastem w mieście.

Najważniejsze obiekty to Academy Building przy Rapenburg 73, dawny klasztor z XVI wieku, używany do uroczystości i wykładów, oraz Gravensteen. Gravensteen to twierdza z XIII wieku, która później pełniła rolę domu, biblioteki i więzienia. Dziś jest częścią uczelni.

Leiden ma też Bibliotheca Thysiana przy Rapenburg 25, budynek z XVII wieku zaprojektowany jako publiczna biblioteka. Warto zajrzeć również na Burcht van Leiden, okrągłą wieżę na sztucznym wzgórzu z XI wieku. Wejście na teren jest bezpłatne, a z góry widać całe miasto.

Uczelnia ma długą listę odkryć. Pieter van Musschenbroek wynalazł w Leiden w 1746 roku słoik Leyden, czyli wczesny kondensator. Heike Kamerlingh Onnes jako pierwszy skroplił hel w 1908 roku. Albert Einstein też spędził tu część swojej kariery. Leiden jest miastem partnerskim Oksfordu, gdzie działa najstarszy uniwersytet Wielkiej Brytanii.

Czy warto odwiedzić Hortus Botanicus Leiden?

Hortus Botanicus Leiden przy Rapenburg 73 to najstarszy ogród botaniczny w Holandii. Założono go w 1590 roku, a od 1593 roku jego prefektem był botanik Carolus Clusius. Pierwotny ogród miał około 35 na 40 metrów i ponad tysiąc gatunków roślin.

Przez lata ogród rozbudowywano. Herman Boerhaave, prefekt w latach 1709 do 1730, dbał o zbiory tropikalne. Philipp Franz von Siebold, lekarz pracujący na Deshimie w Japonii, wysłał do Leiden rośliny, zwierzęta i przedmioty etnograficzne. Najstarsza część to Orangeria z lat 1740 do 1744. W szklarniach rośnie Victoria amazonica, wielka lilia wodna.

W ogrodzie rośnie też kilka starych drzew. Tulipanowiec z 1716 roku, daktyl Diospyros lotus z 1739 roku i miłorząb z 1785 roku to najstarsze okazy. W kolekcji są również gatunki z Azji, w tym słynny amorfofal tytan (Amorphophallus titanum) i jedna z największych kolekcji orchidei azjatyckich na świecie. W 1990 roku otwarto japoński ogród ku czci von Siebolda, a w 2009 roku odtworzono ogród Clusiusa.

Aktualne godziny otwarcia Hortus Botanicus w Leiden sprawdź na oficjalnej stronie ogrodu, ponieważ zmieniają się w zależności od pory roku. Ogród leży w centrum, więc łatwo wpleść go w spacer po mieście.

Jak połączyć Leiden z Keukenhofem?

Keukenhof leży w gminie Lisse, w regionie Duin- en Bollenstreek, na południe od Haarlemu. Ogród jest znany z tulipanów, a każdej jesieni sadzi się tu około 7 milionów cebulek. Założyło go w 1949 roku konsorcjum hodowców cebul i eksporterów kwiatów, a teren obejmuje 32 hektary.

Keukenhof jest otwarty dla zwiedzających tylko przez około osiem tygodni wiosną. Szczyt kwitnienia przypada zwykle w połowie kwietnia, ale zależy od pogody w danym roku. Aktualne terminy sezonu sprawdź na oficjalnej stronie Keukenhofu.

Do Keukenhofu jeżdżą autobusy z dworców w Leiden i Haarlemie. Połączenia i rozkład sprawdź na oficjalnej stronie ogrodu. Wiosną teren jest bardzo oblegany, więc dobrze wybrać godziny poranne.

Co jeszcze w okolicy Leiden?

Na północny wschód od Leiden leży rekreacyjny obszar Kagerplassen. To miejsce na spokojny spacer lub wypoczynek nad wodą, z dala od kanałów miasta.

Na wycieczkę poza Leiden dobrze nadaje się Haarlem, które leży najbliżej Keukenhofu, w regionie Duin- en Bollenstreek. Miasto jest niewielkie, a jego centrum zachowało zabytkową zabudowę. Z Haarlemu łatwo też wrócić do Leiden.

Jeśli planujesz tylko Leiden, w jeden dzień zobaczysz centrum, uniwersytet i Hortus. Na dwa dni wystarczy czas na kanały, muzea i wieczorny spacer.

Od czego zacząć planowanie wyjazdu do Leiden?

Najpierw ustal datę. Jeśli wybierasz się na Keukenhof, sprawdź terminy sezonu, bo to on wyznacza resztę planu. Dopiero potem zarezerwuj pociąg i nocleg.

Następnie sprawdź godziny otwarcia Hortusa i zaplanuj go na inny dzień niż wizytę w ogrodzie kwiatowym, jeśli zależy ci na spokojnym zwiedzaniu. Jeśli przyjeżdżasz na początku października, zobaczysz obchody 3 Oktober: pochody, potrawę hutspot i inscenizacje oblężenia z 1574 roku.

Na koniec zaplanuj spacer po kanałach w porze dziennej. W centrum najwięcej widać właśnie wtedy, gdy miasto jest spokojne. Jeśli zależy ci na wejściu do budynków uczelni, sprawdź na stronie uniwersytetu, które obiekty są dostępne dla zwiedzających.

Link partnerski Lejda: noclegi. Sprawdź ceny noclegów

Link partnerski Amsterdam: loty. Sprawdź loty

Najkrótsze odpowiedzi

Czy Leiden warto zobaczyć, jeśli i tak jadę do Amsterdamu?

Tak, zwłaszcza jeśli interesuje cię historia nauki i sztuka. Leiden leży około 40 kilometrów od Amsterdamu, więc to dobry pomysł na jeden dzień poza stolicą.

Czy do Leiden można dojechać bez samochodu?

Tak. Najwygodniej dojechać pociągiem, a w mieście poruszać się pieszo, bo najważniejsze miejsca leżą blisko siebie.

Ile czasu wystarczy na zwiedzanie Leiden?

Jeden dzień wystarczy na centrum, kanały i ogród botaniczny. Na spokojne zwiedzanie muzeów i wieczorny spacer lepiej zaplanować dwa dni.

Czy Keukenhof jest otwarty przez cały rok?

Teren ogrodu jest używany przez cały rok do festiwali i koncertów, ale kwiaty można zobaczyć tylko przez kilka tygodni wiosną. Terminy sprawdź na oficjalnej stronie ogrodu.

Co to jest święto 3 Oktober w Leiden?

To najważniejsze coroczne święto miasta, upamiętniające zakończenie hiszpańskiego oblężenia w 1574 roku. Obchody obejmują pochody, potrawę hutspot i inscenizacje historyczne.

Czy budynki uniwersytetu są dostępne dla zwiedzających?

Budynki uczelni są rozproszone po całym mieście, a niektóre są miejscami publicznymi. Gravensteen i Academy Building to dobre punkty na trasę, ale wejście do części obiektów może być ograniczone.

Udostępnij: E-mail Facebook

Ogród Botaniczny w Lejdzie: bilet wstępu link partnerski