Przejdź do treści
  1. Start
  2. Holandia: wycieczki
  3. Ciekawostki o Holandii

Ciekawostki o Holandii: poldery, tulipany i tolerancja

Redakcja Poznaj Amsterdam, , 5 min czytania

Ciekawostki o Holandii
Fot. Michielverbeek, CC BY-SA 4.0

Ciekawostki o Holandii zaczynają się od nazwy: oficjalnie kraj to Niderlandy, a dużą część terytorium stanowią poldery leżące poniżej poziomu morza. Poniżej znajdziesz sześć tematów: nizinny krajobraz, rowery, tulipanomanię z XVII wieku, handel, tolerancję i Amsterdam. Każdy blok kończy się praktyczną wskazówką dla planującego wyjazd.

Ciekawostki o Holandii: czym różni się Holandia od Niderlandów?

Holandia to nieformalna nazwa całego kraju, a oficjalnie kraj nazywa się Niderlandy (po holendersku Nederland). Holandia w ścisłym znaczeniu to region obejmujący tylko dwie prowincje: Holandię Północną i Holandię Południową. Kraj dzieli się na dwanaście prowincji. Mieszkańcy Holandii nazywani są Holendrami, a język urzędowy to niderlandzki. Ciekawostki o Holandii dla dzieci zaczynają się właśnie od tych dwóch słów.

Wielu Holendrów z innych regionów nie lubi, gdy całość nazywa się Holandią. Region ten zamieszkuje 38 procent obywateli, więc część mieszkańców uważa to określenie za krzywdzące. Dlatego na mapie i w urzędowych dokumentach lepiej używać nazwy Niderlandy.

Dla planującego wyjazd oznacza to jedno: w wyszukiwarce i w biletach warto wpisywać oba słowa, a przy szukaniu ciekawostki turystyczne o Holandii łączyć z nazwą regionu. Poza Amsterdamem jest wiele regionów, od wybrzeża po Park Narodowy Hoge Veluwe. Więcej o nich znajdziesz w tekście o atrakcjach Holandii.

Dlaczego Niderlandy nazywa się krajem niskim?

Nazwa Netherlands znaczy dosłownie „niższe kraje”. Odnosi się do niskiego położenia i płaskiej rzeźby terenu. Około 26 procent powierzchni leży poniżej poziomu morza.

Obszary poniżej poziomu morza nazywa się polderami. Powstają w wyniku odzyskiwania ziemi, prowadzonego od XIV wieku. Dzięki temu część kraju wygląda jak płaska łąka przecięta kanałami, z rzadkimi wzgórzami.

Ten krajobraz wpływa na podróż. Nie ma tu długich podjazdów ani górskich przełęczy, więc trasy pieszo i rowerem są zwykle łatwe. Zmienia się natomiast pogoda, bo otwarty teren jest wietrzny. Warto mieć przy sobie lekką kurtkę przeciwdeszczową, nawet latem.

Jak zwiedzać Holandię na rowerze?

Rower jest w Holandii codziennym środkiem transportu. W Amsterdamie odgrywa ważną rolę w nowoczesnym charakterze miasta, a po całym mieście biegną liczne ścieżki rowerowe i pasy.

Poza miastem najciekawsza jest północ Amsterdamu. Obszar leżący na wschód od autostrady A10 to chroniony krajobraz wiejski z otwartymi polami i małymi wioskami. Najlepiej zwiedzać go rowerem, bo samochód nie pozwala zatrzymać się przy każdej polanie.

Dla planującego wyjazd: rower wynajmuje się w wielu miejscach w mieście, ale ceny i zasady zmieniają się. Dlatego przed wyjazdem trzeba sprawdzić aktualne stawki na stronie wybranej wypożyczalni rowerów. Dobrze też zapamiętać, że ścieżki rowerowe mają pierwszeństwo nad wieloma innymi ulicami, więc trzeba uważać na rowerzystów przy przechodzeniu przez jezdnię.

Czym była tulipanomania w XVII wieku?

Tulipanomania to okres w Złotym Wieku Republiki Holenderskiej, kiedy ceny niektórych cebulek tulipanów osiągnęły bardzo wysoki poziom. Szybki wzrost zaczął się w 1634 roku, a załamanie nastąpiło w lutym 1637 roku. Uważa się, że była to pierwsza udokumentowana spekulacyjna bańka w historii.

Podczas szczytu niektóre cebulki kosztowały więcej niż dziesięciokrotność rocznych zarobków wykwalifikowanego rzemieślnika. Handlowano nimi także przed sezonem, za pomocą kontraktów terminowych zawieranych u notariusza. Najdroższa odmiana, Semper Augustus, była w rzeczywistości tulipanem porażonym wirusem.

Historycy spierają się, jak bardzo mania zaszkodziła gospodarce. Wielu współczesnych badaczy uważa, że nie była tak niszcząca, jak opisywano w XIX wieku. Dziś samo słowo tulipanomania oznacza każdą ekonomiczną bańkę, w której ceny odbiegają od realnej wartości.

Skąd w Holandii wzięły się tulipany?

Tulipan trafił do Europy z Imperium Osmańskiego. Ambasador cesarza Karola V wysłał pierwsze cebulki do Wiednia w 1554 roku. Stamtąd rozeszły się do Augsburga, Antwerpii i Amsterdamu.

Duże znaczenie miał botanik Carolus Clusius. Po objęciu posady na uniwersytecie w Lejdzie w 1593 roku zasadził swoją kolekcję w ogrodzie dydaktycznym. Rośliny przetrwały warunki Niderlandów, a pierwsze kwitnienie w kraju odnotowano wiosną 1594 roku. Dwa włamania do ogrodu, w 1596 i 1598 roku, pozwoliły skraść ponad sto cebulek.

Najbardziej pożądane były tulipany o pasiastych płatkach. Za ich wygląd odpowiadał wirus zwany wirusem łamania tulipanów. Odmiany podzielono na grupy, między innymi Couleren, Rosen i Bizarden. Dzisiejsze pola i ogrody opisuje artykuł o Keukenhof.

Jak Holandia stała się potęgą handlową?

Republika powstała po wojnie osiemdziesięcioletniej, a niepodległość od Hiszpanii potwierdzono aktem z 26 lipca 1581 roku. Potem kraj stał się wielką potęgą morską, a okres ten nazywa się Złotym Wiekiem. Handel prowadziły kompanie: Wschodnioindyjska i Zachodnioindyjska.

Handel przyprawami i towarami z Azji przynosił ogromne zyski. Jedna wyprawa mogła przynieść zysk sięgający czterystu procent. Amsterdam był centrum finansów. Giełda papierów wartościowych powstała tam w 1602 roku i do dziś jest uważana za jedną z najstarszych na świecie.

Dziś Rotterdam jest jednym z największych portów Europy, a lotnisko Schiphol jest głównym lotniskiem kraju. Przy planowaniu wydatków przydadzą się informacje o walucie Holandii. Kraj należy do strefy euro, więc płaci się w euro, a ceny w sklepach i restauracjach zależą od miejsca.

Dlaczego Holandia uchodzi za kraj tolerancji?

Holandia od wieków słynie z otwartości. Kobiety otrzymały prawo wyborcze w 1919 roku, a w 2001 roku kraj jako pierwszy na świecie zalegalizował małżeństwa osób tej samej płci. Tradycja podziału społecznego według wyznania i poglądów politycznych nazywa się pilaryzacją.

Kraj zalegalizował też prostytucję i eutanazję. Od lat 70. XX wieku toleruje się używanie konopi, a polityka narkotykowa jest liberalna. Te rozwiązania budzą różne opinie, dlatego warto znać zasady obowiązujące na miejscu, zanim zaczniemy z nich korzystać.

Tolerancja ma też historyczne korzenie. Po 1578 roku do Amsterdamu uciekali przed prześladowaniami Żydzi z Półwyspu Iberyjskiego, kupcy z Antwerpii i hugenoci. Katolicyzm nie mógł być wtedy praktykowany otwarcie. Dziś Holandia ma różnorodne wspólnoty religijne i kulturowe.

Dlaczego Amsterdam nazywa się Wenecją Północy?

Amsterdam powstał przy tamie na rzece Amstel. Najstarsza wzmianka o osadzie pochodzi z 1275 roku i dotyczy opłaty drogowej nadanej przez hrabiego Holandii. Nazwa Aemsterdam funkcjonowała już w 1327 roku.

Podświetlona wieża ze strzelistym hełmem i kamienice nad kanałem nocą w Amsterdamie
Nocny widok na wieżę Munttoren u zbiegu rzeki Amstel i kanału Singel Fot. C messier, CC BY-SA 4.0

Miasto słynie z kanałów, które wytyczono w XVII wieku. Pierścień kanałów w centrum został wpisany na listę UNESCO w 2010 roku. Mówi się, że jest ich ponad tysiąc pięćset mostów, co daje miastu charakter podobny do Wenecji.

Historyczne centrum otacza Singelgracht, dawna fosa. Najciekawsze są spacery wzdłuż Herengracht, Keizersgracht i Prinsengracht. Więcej o samym mieście znajdziesz w tekście o ciekawostkach Amsterdamu.

Od czego zacząć planowanie wyjazdu do Holandii?

Najpierw wybierz region, bo kraj jest mały, ale różnorodny. Zachód obejmuje cztery największe miasta i Randstad. Północ to mniej zaludniony obszar z wyspami i jeziorami. Wschód ma Park Narodowy Hoge Veluwe i średniowieczne miasta nad IJsselem. Południe łączy katolickie tradycje, karnawał i kulturę piwa.

Region Co wybrać
Zachód Randstad, cztery największe miasta
Północ Wyspy Fryzyjskie, Jeziora Fryzyjskie
Wschód Hoge Veluwe, Hanzesteden
Południe Karnawał, kuchnia i piwo

Tulipany kwitną wiosną, zwykle przez około tydzień w kwietniu i maju, więc termin wyjazdu zależy od tego, na czym ci zależy. Zaplanuj trasę tak, żeby nie wracać po kilka razy do tego samego miejsca. Przed wyjazdem sprawdź oficjalne informacje dla podróżnych na stronie rządu Niderlandów przeznaczonej dla turystów.

Najkrótsze odpowiedzi

Czy w Holandii mówi się po holendersku czy niderlandzku?

Język urzędowy to niderlandzki, a Holendrzy to mieszkańcy Holandii. Po angielsku dogadasz się w większości miejsc.

Czy wszystkie tulipany w Holandii pochodzą z jednej odmiany?

Nie. Już w XVII wieku wyhodowano wiele odmian, podzielonych na grupy według wzoru płatków. Wiele z nich wymarło.

Czy Amsterdam jest stolicą Holandii?

Amsterdam formalnie jest stolicą, ale siedziba rządu i ambasady znajdują się w Hadze.

Dlaczego w Holandii tak wiele osób jeździ na rowerze?

Teren jest płaski, a ścieżki rowerowe są rozbudowane. W Amsterdamie rower jest częścią codziennego życia.

Czy można zwiedzić Holandię bez Amsterdamu?

Tak. Północ, wschód i południe kraju mają własne atrakcje, a ich zwiedzanie wymaga osobnego planu podróży.

Udostępnij: E-mail Facebook

Holandia: wycieczki i bilety link partnerski