Dworzec Amsterdam Centraal to międzynarodowy węzeł kolejowy stojący na sztucznych wyspach przy brzegu IJ. Stąd odjeżdżają pociągi do lotniska Schiphol, do innych miast Holandii i za granicę. Poniżej znajdziesz układ dworca, dojazdy z lotniska, tramwaje, metro, przeprawę promem na Noord oraz plan wizyty.
Dworzec Amsterdam Centraal: gdzie leży i co to za budynek?
Dworzec Amsterdam Centraal stoi na adresie Stationsplein 15, na północnym krańcu ścisłego centrum, przy brzegu IJ. Budynek postawiono na trzech połączonych sztucznych wyspach, które nazywają się Stationseiland. Piasek do ich budowy pochodził z wydm koło Velsen, odsłoniętych przy kopaniu Kanału Morskiego Północnego.
Projektantem był Pierre Cuypers, ten sam architekt, który zaprojektował Rijksmuseum. Gmach ma styl gotycko renesansowy, dwie wieże i mnóstwo ozdobnych detali. W projekcie uwzględniono też królewską poczekalnię. Dworzec otwarto 15 października 1889 roku. Dziś to najczęściej odwiedzany rijksmonument w kraju i jeden z najważniejszych węzłów kolejowych w Holandii.
Stacja po angielsku nazywa się Centraal Station Amsterdam. Z jej okolic łatwo ruszyć dalej po atrakcjach Amsterdamu, bo centrum zaczyna się tuż za placem przed wejściem.
Przed podróżą na dworzec warto sprawdzić rozkład, a wygodnym wyborem będzie transfer pociągiem do Amsterdamu Centralnego. (link partnerski)
Jaki jest układ dworca Amsterdam Centraal?
Dworzec ma 11 peronów i 15 torów. Perony są bardzo długie, a jeden z nich mierzy 695 metrów. Dzięki temu z jednego peronu mogą odjeżdżać dwa pociągi, po jednym od strony a i od strony b. Zwracaj uwagę na tablice, bo to tam widać, z którego boku odjeżdża twój skład.
Pod torami biegną trzy przejścia podziemne. Prowadzą do metra, tramwajów i na drugą stronę dworca. Zachodnie przejście dla pasażerów otwarto w 2000 roku, zastępując główny tunel w środku stacji.
Hala główna i perony są przykryte. Oryginalny dach nad peronami ma rozpiętość prawie 45 metrów i składa się z zakrzywionych wiązarów. Środkowy dach dobudowano w 1996 roku, dzięki czemu wszystkie perony są zadaszone.
Po północnej stronie stoi nowy dworzec autobusowy. Autobusy przeniesiono tam z wyspy dworca, gdzie wcześniej działało kilka małych przystanków.
Jakie pociągi odjeżdżają z dworca Amsterdam Centraal?
Z dworca odchodzą linie do wielu miast Holandii, m.in. do Rotterdamu, Utrechtu, Den Haag, Haarlemu i Alkmaar. Dworzec obsługuje też pociągi na północ do Hoorn, Enkhuizen i Den Helder oraz na południe do Maastrichtu i Vlissingen.
Dworzec jest też węzłem połączeń międzynarodowych. Stąd jeżdżą pociągi Eurostar do Londynu i Paryża, pociągi ICE do Berlina i Frankfurtu, a także nocne połączenia do Wiednia i Zurychu. Część połączeń jest sezonowa, a kierunki mogą się zmieniać.
Siatka połączeń i częstotliwość kursów zmieniają się z roku na rok. Przed wyjazdem sprawdź aktualny rozkład na oficjalnej stronie holenderskich kolei, ns.nl.
Bilety kupisz na stronie przewoźnika albo na stacji. Sposób zakupu zależy od rodzaju połączenia, więc sprawdź go przed podróżą.
Jak dojechać z lotniska Schiphol do dworca?
Lotnisko Schiphol leży 9 kilometrów na południowy zachód od Amsterdamu, w gminie Haarlemmermeer. Na lotnisku jest stacja kolejowa, więc najczęściej wybieranym sposobem dojazdu jest pociąg. Linia Amsterdam Schiphol prowadzi bezpośrednio do dworca Centraal.
Z lotniska Amsterdamu pojedziesz też autobusem albo taksówką. Trasy autobusów i stawki zmieniają się, więc sprawdź je przed wyjazdem.
Pociąg to zwykle najprostszy wybór, zwłaszcza gdy celem jest sam dworzec. Warto mieć przy sobie bilet na całą trasę przed wejściem na peron. Na lotnisku terminal jest jeden, podzielony na trzy hale odlotów połączone po stronie lotniskowej, więc nawigacja jest prosta.
Aktualny czas przejazdu i cenę sprawdź na oficjalnej stronie holenderskich kolei, ns.nl, gdzie znajdziesz połączenie z lotniska do dworca.
Przeprawa promem na Noord
Z dworca odpływają promy na północny brzeg IJ, czyli na Noord. Jedna z tras kończy się w dawnej stoczni NDSM, a druga przy Buiksloterweg. Przeprawa to prosty sposób na dotarcie na drugi brzeg zatoki bez objazdu.
Noord jest w trakcie dużych zmian. Działają tam nowe ośrodki kultury, a w pobliżu stoi EYE Film Institute. Część dzielnicy na wschód od autostrady A10 to chroniony krajobraz wiejski, który najlepiej zwiedzać rowerem.
Wyspa dworca jest przeznaczona głównie dla pieszych, rowerzystów i tramwajów. Ruch autobusów przeniesiono na północną stronę dworca.
Rozkład promów i ceny biletów sprawdź na stronie komunikacji miejskiej Amsterdamu.
Tramwaje i metro przy dworcu Amsterdam Centraal
Pod dworcem jest stacja metra. Linia przecinająca miasto z północy na południe została otwarta 22 lipca 2018 roku. Dla części tej linii dworzec jest północnym końcem, a jedna z odnóg zatrzymuje się tu w drodze na południe.
Tramwaje odjeżdżają z dworca w stronę Dam Square, zarówno z zachodniej, jak i wschodniej strony placu przed wejściem. Plac Dam leży w ścisłym centrum, więc to najwygodniejszy sposób, by dostać się do Binnenstad.
Poniższa tabela pokazuje, jaki transport wybrać w zależności od celu.
| Cel | Najwygodniej | Uwaga |
|---|---|---|
| Plac Dam i centrum | tramwaj lub pieszo | blisko, kilka minut |
| Południe miasta | metro | linia biegnie na południe |
| Noord | prom | przeprawa przez IJ |
| Lotnisko Schiphol | pociąg | linia Amsterdam Schiphol |
Historia budowy dworca Amsterdam Centraal
Budowę zaczęto w 1882 roku. Dworzec stanął na sztucznych wyspach, a fundamenty oparto na 8 687 drewnianych palach, bo grunt był niestabilny. Opóźnienia przeciągnęły prace o kilka lat. Gmach ukończono w 1884 roku, ale dach nad peronami nie był jeszcze gotowy.
Plan budził ogromne kontrowersje, bo oddzielał miasto od IJ. Wielu ekspertów uważało go za błąd, ale dworzec mimo to powstał. Dach zaprojektował inżynier L.J. Eijmer, a wykonała go firma z Derby w Anglii.
Otwarcie nastąpiło 15 października 1889 roku. W ciągu pierwszych dwóch dni przyszły dziesiątki tysięcy osób. Dworzec wyznaczył przejście miasta od portowego do lądowego układu, a kanały zaczęły tracić znaczenie jako główna droga.
W 1920 roku wschodnie skrzydło zburzono i zastąpiono budynkiem poczty, który zaprojektował syn Pierre'a Cuypersa, Joseph. W 1922 roku dobudowano drugi, węższy dach po północnej stronie.
Przebudowa dworca od 1997 roku
Od 1997 roku dworzec przechodzi wielką przebudowę związaną z budową metra. Prace objęły odrestaurowanie gmachu, przywrócenie dawnych elementów wnętrza oraz zagospodarowanie Stationsplein, czyli placu przed dworcem.
W 2000 roku oddano do użytku nowy zachodni tunel dla pasażerów. W 2004 roku wydłużono perony od 10 do 15, aby obsłużyć międzynarodowe pociągi dużych prędkości. Dworzec autobusowy powstawał w latach 2003 do 2014.
Linia metra została otwarta 22 lipca 2018 roku. W 2020 roku na dworcu uruchomiono kontrolę graniczną dla pasażerów Eurostar jadących do Wielkiej Brytanii, dzięki czemu nie trzeba wysiadać w Brukseli.
Prace na dworcu i w jego okolicy nadal wpływają na organizację ruchu, więc przed wizytą warto sprawdzić, czy niektóre przejścia i stanowiska nie są wyłączone.
Od czego zacząć planowanie wizyty na dworcu?
Zacznij od rozkładu. Sprawdź połączenia na stronie przewoźnika kolejowego i wybierz peron na podstawie aktualnej tablicy. Przy przesiadkach zostaw sobie zapas czasu, bo dworzec jest duży i ma wiele przejść.
Następnie wybierz dojazd. Pociąg na lotnisko, tramwaj na Dam Square, metro na południe albo prom na Noord. Każdy z tych środków ma inne wymagania co do biletu.
Jeśli planujesz dużo zwiedzania, przydatna może być karta I amsterdam Card, o ile pasuje do twojego planu. Porównaj ją z przejazdami i wejściami, które chcesz zobaczyć.
Zasady zakupu biletów komunikacji miejskiej sprawdź na oficjalnej stronie komunikacji miejskiej Amsterdamu.
Link partnerski Amsterdam: loty. Sprawdź loty
Najkrótsze odpowiedzi
Ile peronów i torów ma dworzec Amsterdam Centraal?
Dworzec ma 11 peronów i 15 torów. Perony są długie, więc z jednego mogą odjeżdżać dwa pociągi.
Kto zaprojektował dworzec Amsterdam Centraal?
Projektantem był Pierre Cuypers, który zaprojektował też Rijksmuseum. Dworzec otwarto 15 października 1889 roku.
Jak dojechać z lotniska Schiphol na dworzec?
Najwygodniej pociągiem linią Amsterdam Schiphol, który prowadzi bezpośrednio do dworca. Szczegóły i ceny sprawdź na stronie przewoźnika kolejowego.
Czy dworzec jest dostępny dla pieszych?
Wyspa dworca jest przeznaczona głównie dla pieszych, rowerzystów i tramwajów. Autobusy przeniesiono na północną stronę.
Kiedy otwarto linię metra przechodzącą przez dworzec?
Linia została otwarta 22 lipca 2018 roku. Dla części linii dworzec jest północnym końcem.
Jak dojść z dworca do centrum?
Pieszo lub tramwajem na Dam Square. Centrum zaczyna się tuż za placem przed wejściem.
